ئێزدی 24 – دیاب غانم

هونەر ل شنگال ب سامان دهێتە هژمارتن ژبەر دەڤەرێ هونەرەکێ بەرفرەهـ و ڕەهـ کوور و کەڤنە مێژوو و ڕەسەن و هێز اڕامانێ هەیە،شنگال ب هونەرێ خوە یێ کو ئێزدیێن ل شنگالێ پاراستین ژ سینگەکی بۆ سینگەکی بێی کو بهێتە نڤیسان یان تۆمارکرن، پتریا هونەر یان فلکلۆر یان میراتێ هونەری یێن کو شنگالیان هەی ب زمانێ کورمانجی هاتە گوتن و هەتا نهۆ ئەڤ هونەر ل هزر و بیرێن دەهان ژ ئێزدیان دا یێ ساخە.

هونەرێ شنگالێ پێشداچوونەکا بەرچاڤ ل ئەڤێ داویێ بخوڤە دیت و و پتر بەرفرەهـ بوو و ڕەهێن وی بۆ گەلەک جورێن هونەری درێژ بوون و ب تایبەت ستران گوتن و هۆزان، ژ ڤان پێشدا چوونا “زمانێ عەرەبی” یێ کو ل هونەرێ شنگالێ دا هاتیە دیتن چ ستران گۆتن یان هۆزان، گەلەک ژ بەهرەیێن هونەری یێن شنگالێ بەرب گۆتن و نڤیسینێ ب زمانێ عەرەبی چوون چ یا گشتی یان یا پەتی ، زێدەهی ڤێ چەندێ تشتەکێ جوان خستە هونەرێ شنگال و هونەرێ وێ یێ ڕەسەن.

شنگال یا ڤەدەرکەرە ب چەندیا هونەرمەند و هۆزانڤانێن وێ ژ لایێ هونەری ڤە و ئەڤ چەندەوەک خالەکا هێزێ بۆ ڤی هونەری دهێتە هژمارتن ئەڤجا ستران گوتن ب عەرەبی بتنێ جوانیەکە و تامەکە دی یە یێ شنگالی ب رێکا وی هونەرێ خوە دڕێسێ و بەهرەیا خوە ژ جیهانێ رە دەرتێخێ ئێکسەر کو زمانێ عەرەبی ژی زمانەکێ مەزنە و پەنجەیا خوە یا جیهانی هەیە.

هونەرمەندێ گەنج یێ ئێزدی یێ شنگالی یێ کو کەتیە مەیدانا هونەرێ ستران گۆتنێ لڤان دوماهیکا و ب رێکا ستران گوتنێ بزمانێ عەرەبی “سەلام حەمۆ” ژ “ئێزدی 24″ را ئاخفت و گۆت” هەلبژارتنا من بۆ زمانێ عەرەبی ژ وێ چەندێ هات کو من خوە پتر گونجا دیت دگەل ڤی جوری و هەروەسا هەبوونا خامەیێن دەنگی یێن گۆنجا بۆ ستران گۆتنا عەرەبی پتر ژ سترانا کورمانجی و بۆ زانین، هەلبژارتنا زمانێ عەرەبی ڕامانا هندێ نادە کو ئەز حەز ژ کورمانجیێ ناکم ب بەروڤاژی دێ من هندەک کارێن هونەری یێن ب کورمانجی ژی هەبن و ئەز حەز ژ وێ ژی دکم و هەلبژارتنا من نە ژ ڤالاهیێ هاتیە من تێستێن دەنگی برینە و من بریار دا کو یەکەمین کارێ من یێ هونەری ب زمانێ عەرەبی بیت”.

“گەشەکرنا ل هونەرێ شنگال دا زیدەهیەکە ژ ڤی هونەری را سەرەرای کو هونەرەکێ بێ کێماسی یە لێ هەمەجوری تشتەکێ گرنگە ل هونەریدا، گەلەک ژ خەلکێ مەیێ شنگال هەنە کو سترانێن عەرەبی ژ یێن کورمانجی دگرن و ژ بەر ڤێ چەندێ شانازیێ ب خوە دبم ژبەر من تشتەک ل هونەرێ شنگال زێدە کر،و ب پشت راستیڤە سترانا گوتنا من ب زمانێ عەرەبی دێ دەلیڤێ بۆ یێن دی ژی چێکەت دا کو بەهرەیا خوە دیاربکن ژبەر کو تشتەکێ جودایە ژ ڕاستیا کو ئەم تێدا دژین بۆ ماوێ چەند چەرخایە” وسا هونەرمەند “سەلام حەمۆ” بسەر ئاخفتنا خوە ڤە زێدە کر.

“حەمۆ” ل داویا ئاخفتنا خوە دا گۆت “من بشتەڤانیەک و هاندانەکا مەزن دیت ژ ئالیێ خێزانێ ڤە و پشتی هنگێ هەڤالێن من ژ هونەرمەندێن شنگالێ یێن کو نهۆ دمەیدانا هونەریدا و هەروەسا هەڤالا ژی، گەشبینم ب قەبولکرنەکا مەزنتر ژ یا کو من ل کارێ خوە یێ ئێکێدا دیتی ل کارێن من یێن پاشەرۆژێدا، هەروەسا دا زانین، گەلەک بەهرە ل شنگال دا هەنەو هەر ئێکی ب شێوەیەکی بەهرەیا خوە دیارکر و ب شێوەیێ هاتیە گۆتن من بەهرەیا خوە دیار کر”.

هۆزانڤانێ شنگالی “عیماد بەشار” ژی ژ “ئێزدی 24″را ئاخفت و گۆت ” گرنگیدانەکا مەزن ژ لایێ جهەتێن بەرپرسیارڤە ب هونەرێ شنگال نینە و ئەو پشکەکا گرنگە ژ میرات و مێژوویا عیراقێ و ئەڤ سترانێن فلکلۆری یێن تایبەت ب شنگال وێنەیەکن ژ داستانا کو گەلەک شەرا بخوەڤە دگرن و داستانێن دینی و مێرانیێ و چیرۆکێن ئەڤینیێ و وێنەیەکن ژ سروشتیا ژیانێ و رێکێن ژیانێ ل شنگال ل وەختێ کەڤن دا و چ دکیومێنتکرن بۆ ڤی فلکلۆری نینە و ئەڤ چەندە گەفەکێ لسەر دروست دکە ژ بەر ڤەگوهاستنا ڤی هونەری ژ جیلەکی بۆ جیلەکێ دیتر و برێکا ژبەرکرنێ چێدبیت هندەک نەزەلالیێ یان گوهەرینێ یان کێمیێ یان زێدەهیێ بێخیێ و بەریا دەمەکیا ئەم وەک کومەکا گەنجان مە بریاردا کو ئەم ڤان سترانێن فلکلۆری بەلگە بکن دا کو ئەمی سامانی ژ وندابوونێ رزگاربکن”.

هەروەسا گۆت ” ب دیتنا من زێدەکرنا زمانێ عەرەبی یان کرنا وی بۆ ناڤ هۆنەرێ شنگال یان بۆ تێکستێن فلکلۆری کاریگەریەکا نێگەتیڤ لسەر زمانێ کورمانجی هەیە و خوەشیا وێ وندا دکە، تشتەکێ جوانە کو ئەم هندەک هونەرمەندێن شنگالی یان هۆزانڤانێن شنگالی ببینن کو ب زمانێ عەرەبی سترانێ بیژن و بنڤیسن و ئەڤ تشت زێدەهیەکا بۆ هۆنەرێ شنگال تێە زانین کو هندەک بەهرە گەلەک باش هەینە هەکە گرنگی پێ هاتە دان ل ئاستێ پێتڤی دا و بشتەڤانەکا باش بۆ هاتە کرن، چێدبیت کو خشاندنا دگەل عەرەبان رێگرەکی چێبکەت یان ژ زمانێ عەرەبی تشتەکێ نەحزکری دروست بکە لێ لدەمێ کو خواندن بزمانێ عەرەبی لسەر مە بهێتە چەسپاندن و ئەم د سنووردار بن دگەل عەرەبا و دەڤەرا مە دناڤا دەڤەرێن عەرەبیدا بیت بۆ مە دیاردبیت کو ئەڤ تشت نە تشتکێ نەحەزکریە ب تایبەت کو چینا گەنجان یا نهۆ گەلەک گرنگیێ ب زمانێ عەرەبی ددە”.